Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program'ı açıkladı. Yılmaz, 2026 yılı sonu enflasyon beklentisinin yüzde 28,4 olduğunu belirtirken, kişi başına milli gelirin ilk kez 20 bin doları aşmasının beklendiğini söyledi.
2026 BÜYÜME TAHMİNİ YÜZDE 3,3'E GÜNCELLENDİ
Cevdet Yılmaz, Orta Vadeli Program'ın Kalkınma Planı doğrultusunda hazırlanan üç yıllık bir politika çerçevesi sunduğunu belirtti. Programda makroekonomik hedeflerin yanı sıra gelir-gider dengesi, borçlanma görünümü, kamu ödenekleri ve yapısal reform gündemi de yer alıyor.
Yılmaz, küresel ekonomide ekonomik, teknolojik ve jeopolitik gelişmelerin iç içe geçtiği bir dönem yaşandığını ifade etti. Enerji ve emtia fiyatlarındaki baskılar ile ticaret ortaklarındaki zayıflamanın 2026 yılı tahminlerine yansıdığını söyledi.
2026 yılı büyüme tahmininin yüzde 3,3'e çekildiğini açıklayan Yılmaz, sanayi büyümesi beklentisinin yüzde 2,3'e gerilediğini belirtti. Yıl sonu enflasyon tahmini ise yüzde 28,4'e yükseltildi.
Enerji ithalatı tahmini 63 milyar dolardan 71 milyar dolara çıkarılırken, dış ticaret açığı beklentisi 96 milyar dolardan 105 milyar dolara yükseltildi. Cari işlemler açığının milli gelire oranı için ise yüzde 2,6 tahmini paylaşıldı.
Turizm gelirleri beklentisinin de 68 milyar dolardan 65 milyar dolara revize edildiği açıklandı.
DIŞ TALEPTE 2027'DE TOPARLANMA BEKLENİYOR
Yılmaz, 2026 yılında küresel büyüme ve dünya ticaretinin belirgin şekilde yavaşlamasının beklendiğini, 2027'de ise küresel görünümde yeniden toparlanma öngörüldüğünü söyledi.
Küresel büyümenin 2027'de yüzde 3,4'e, küresel ticaret hacmindeki artışın ise yüzde 4,3'e yükselmesi bekleniyor. Türkiye'nin ihracatında önemli paya sahip ticaret ortaklarının ağırlıklı büyümesinin de 2027'de yüzde 2,8'e ulaşacağı tahmin ediliyor.
Avrupa Birliği'nde büyümenin 2026'da yüzde 1,2'ye gerilemesi, 2027'de ise yüzde 1,4'e yükselmesi bekleniyor. Kuzey Afrika ve Orta Doğu'yu kapsayan MENA bölgesinin ise 2026'da yüzde 0,5 daralacağı, 2027'de yüzde 7,3 büyüyeceği öngörülüyor.
TL MEVDUATIN PAYI YÜZDE 61,5'E ÇIKTI
Yılmaz, uygulanan ekonomi politikalarıyla Türk lirasına güvenin arttığını belirtti. TL mevduatının toplam mevduat içindeki payının 28 Ağustos itibarıyla yüzde 61,5 seviyesine yükseldiğini açıkladı.
Kur korumalı mevduattan çıkış sürecinin de sorunsuz tamamlandığını belirten Yılmaz, brüt rezervlerin 89,7 milyar dolar artarak 188,2 milyar dolara ulaştığını söyledi.
Risk priminin de önemli ölçüde gerilediğini ifade eden Yılmaz, daha önce 700'lü seviyelerde bulunan risk priminin 220'nin altına indiğini belirtti.
İHRACAT 280 MİLYAR DOLARA ULAŞTI
Yıllıklandırılmış ihracatın ağustos ayı itibarıyla 280 milyar dolar seviyesine ulaştığını açıklayan Yılmaz, ihracatın teknolojik kompozisyonunda da iyileşme yaşandığını söyledi.
2024 Ağustos ayında yüzde 40 olan orta ve yüksek teknolojili ürünlerin toplam ihracattaki payının, 2026 Ağustos ayında yüzde 44,1'e yükseldiği belirtildi.
Yılmaz, enerji ve emtia fiyatlarındaki yükselişin dış denge üzerinde geçici baskı oluşturduğunu ifade etti.
ENFLASYONDA YIL SONU BEKLENTİSİ YÜZDE 28,4
Programın temel önceliklerinden birinin enflasyonla mücadele olduğunu belirten Yılmaz, 2024 Mayıs ayında yüzde 75,5 seviyesine çıkan enflasyonun sonrasında düşüş eğilimine girdiğini söyledi.
2026 Ağustos itibarıyla enflasyonun yüzde 31,5 olduğunu açıklayan Yılmaz, yılın son çeyreğinde yeniden düşüş beklediklerini belirtti. Yıl sonu enflasyon tahmini yüzde 28,4 olarak açıklandı.
Yılmaz, savaş nedeniyle enerji, gıda, akaryakıt ve ulaştırma gibi kalemlerde fiyat baskısının arttığını söyledi. Söz konusu kalemlerin dışarıda bırakılması halinde enflasyonun ana eğilimindeki düşüşün devam ettiğini ifade etti.
TASARRUF TEDBİRLERİ SÜRDÜRÜLÜYOR
Yılmaz, kamu harcamalarında disiplinin güçlendirilmesi amacıyla tasarruf genelgesinin uygulandığını belirtti. Tasarruf Tedbirleri Bilgi Sistemi üzerinden 260 kamu idaresinin takip edildiğini söyledi.
Bugüne kadar 2 bin 16 harcama biriminde denetim gerçekleştirildiği ve hazırlanan raporların Cumhurbaşkanlığı ile ilgili idarelerle paylaşıldığı açıklandı.
KİŞİ BAŞINA GELİRDE 20 BİN DOLAR EŞİĞİ
Türkiye ekonomisinin büyüklüğünün 2002 yılında 238 milyar dolar, kişi başına gelirin ise yaklaşık 3 bin 600 dolar olduğunu hatırlatan Yılmaz, 2026 yılına ilişkin beklentileri de açıkladı.
Buna göre Türkiye'nin milli gelirinin 2026 sonunda ilk kez 1,8 trilyon doları aşması bekleniyor. Kişi başına milli gelirin ise ilk kez 20 bin doların üzerine çıkacağı tahmin ediliyor.
Türkiye'nin 2026 yılında nominal olarak dünyanın 16'ncı, satın alma gücü paritesine göre ise 11'inci büyük ekonomisi olması bekleniyor.
2029'DA BÜYÜME HEDEFİ YÜZDE 5
2027-2029 dönemini kapsayan yeni Orta Vadeli Program'ın büyüme hedeflerini de paylaşan Yılmaz, 2026 yılında yüzde 3,3 olması beklenen büyümenin sonraki yıllarda kademeli olarak yükselmesini öngördüklerini söyledi.
Programdaki büyüme tahminleri şöyle:
- 2026: Yüzde 3,3
- 2027: Yüzde 4,2
- 2028: Yüzde 4,6
- 2029: Yüzde 5
Yılmaz, yeni program döneminde üretim kapasitesini ve verimliliği artıran, enflasyonist baskı oluşturmayan sürdürülebilir bir büyüme anlayışının benimseneceğini belirtti.
Tarımda teknoloji ve verimlilik artışının, sanayide üretim kapasitesi ile teknoloji yoğunluğunun yükseltilmesinin, hizmetlerde ise bilgi ve teknolojiye dayalı yüksek katma değerli faaliyetlerin destekleneceği ifade edildi.
Program döneminde toplam faktör verimliliğinin her yıl ortalama 1,1 puan büyümeye katkı sağlaması hedefleniyor.
Yılmaz, önümüzdeki dönemde temel hedeflerinin fiyat istikrarını kalıcı hale getirerek enflasyonu tek haneli seviyelere indirmek, mali disiplini korumak ve istihdamı artırmak olduğunu söyledi.
