İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırıları devam ederken ülkede liderlik değişimi yaşandı. İran’da dini liderin belirlenmesinden sorumlu Uzmanlar Meclisi, 28 Şubat’taki saldırılarda hayatını kaybeden Ali Hamaney’in yerine oğlu Mücteba Hamaney’i yeni dini lider olarak seçti.
Rehber Meclisi tarafından yapılan yazılı açıklamada, Mücteba Hamaney’in “Uzmanlar Meclisi üyelerinin ezici oy çoğunluğuyla İran İslam Cumhuriyeti’nin üçüncü lideri olarak seçildiği” duyuruldu.
Açıklamada, ABD ve İsrail saldırılarına rağmen lider seçimi sürecinin olağanüstü toplantıyla tamamlandığı belirtildi.
Yeni lidere bağlılık yemini
Yeni liderin ilan edilmesinin ardından İran Devrim Muhafızları ve İran Silahlı Kuvvetleri, Mücteba Hamaney’e bağlılık yemini etti.
Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Başkanı Ali Laricani de yaptığı açıklamada siyasi ve askeri kurumların yeni lider etrafında birleşmesi çağrısında bulundu.
Mücteba Hamaney kimdir?
İran’ın yeni dini lideri olan Mücteba Hamaney, 8 Eylül 1969’da İran’ın kuzeydoğusundaki Meşhed kentinde doğdu. Ali Hamaney’in altı çocuğundan ikincisi olan Mücteba, orta öğrenimini Tahran’daki Alevi Okulu’nda tamamladı.
İran medyasına göre Mücteba Hamaney, 17 yaşında İran-Irak Savaşı sırasında kısa dönemlerle orduda görev yaptı.
1999 yılında ise dini eğitimine devam etmek için Şii teolojisinin önemli merkezlerinden biri olan Kum şehrine gitti.
Uzun yıllar resmi bir görev üstlenmeyen Mücteba Hamaney, kamuoyunda fazla görünmeyen bir isim olarak biliniyordu. Buna rağmen babasına erişimi kontrol ettiği ve devlet içinde etkili olduğu yönünde uzun süredir çeşitli iddialar dile getiriliyordu.
“Cübbelerin ardındaki güç” olarak anıldı
Associated Press’in aktardığına göre, 2000’li yılların sonunda yayımlanan bazı Amerikan diplomatik yazışmalarında Mücteba Hamaney için “becerikli ve güçlü bir lider” değerlendirmesi yapılmış ve “cübbelerin ardındaki güç” ifadeleri kullanılmıştı.
Son dönemde İran’daki bazı medya kuruluşları ve iktidara yakın çevreler de Mücteba Hamaney’den “Ayetullah” unvanıyla söz etmeye başlamıştı.
Seçimi tartışma yaratabilir
İran İslam Cumhuriyeti, 1979’daki devrim sonrası liderliğin kalıtsal değil, dini otorite ve liderlik özelliklerine göre belirlenmesi ilkesine dayanıyor.
Bu nedenle Mücteba Hamaney’in babasının yerine seçilmesi, bazı çevrelerde “liderliğin babadan oğula geçtiği” yönünde tartışmaları da beraberinde getirebilir.
İsrail’den tehdit açıklaması
Mücteba Hamaney’in seçilmesiyle birlikte güvenlik endişeleri de gündeme geldi. İsrail Savunma Bakanı, İran’daki yeni dini liderin halefinin “kesinlikle ortadan kaldırılacak bir hedef” olduğunu söylemişti.
Analistler, babasını ve yakınlarını saldırılarda kaybeden Mücteba Hamaney’in Batı’ya karşı daha sert bir politika izleyebileceğini değerlendiriyor.